تا پیش از این مردم میتوانستند با برخی افزایش قیمتها زندگی خود را به نحوی مدیریت کنند و تصمیماتی بگیرند که نه تنها لطمهای زندگیشان وارد نشود؛ بلکه با توجه به شرایط موجود پیش بروند. مثلا مسافرت رفتن را از برنامههای ماهانه خود حذف میکردند یا هزینههای غیرضرور و نه چندان پراهمیت را فاکتور میگرفتند. حتی در مواقعی از خرید برخی اقلام و کالاهایی که شاید عدم مصرف آنها چندان مشکلی ایجاد نمیکرد، نیز خودداری کرده یا کمتر خرید میکردند. اما امروز دیگر شرایط با گذشته فرق میکند و با تورم بالای ۵۲ درصد و قیمت ارز ۱۴۷ هزار تومانی و مهمتر از آن افزایش لجام گسیخته کالاهای اساسی برخی تا بیش از ۳۰ تا ۵۰ درصد دیگر جامعه نمیتواند با وعده کمتر میخریم یا فلان کالا را نمیخریم زندگی خود را بگذراند. چرا که امروز با افزایش تصاعدی قیمت مایحتاج اولیه زندگی عملا مردم قدرت و توانایی خرید را از دست دادهاند. جالب اینکه با حذف ارزترجیحی و برداشتن یارانه برخی کالاهای اساسی فقط قیمت را آزاد و چند برابر کردهاند؛ اما در مقابل بازهم مردم بودهاند که سرشان بیکلاه مانده است و این پرسش را به اذهان متبادر کرده است که در شرایط این گرانیهای سرسامآور اعطای کالابرگ یک میلیون تومانی قرار است پاسخ کدام نیاز معیشتی مردم باشد؟ همین امر است که باعث میشود مردم نسبت به گرانیهای موجود اعتراض داشته باشند و این اعتراض را دیگر نه با تحریم انتخابات که با حضور در صحنه و خیابان نشان دهند. اعتراضی که صرفا سویههای اقتصادی و معیشتی دارد و در جهت انتقاد به برخی ناکارآمدیها و عملکردهای ناموفق صورت گرفته است. هر چند که در این میان عدهای هم هستند که بهصورت هدایت شده اینگونه تجمعات و اعتراضات را به التهاب و آشوب میکشند؛ اما نباید اجازه داد این افراد بهصورت هدفمند در صفوف اعتراضی مردم رخنه کنند و به بهانه اعتراض اهداف و منویات خود را پیش ببرند. با این حال برخورد صحیح و مناسب با اعتراضات مردم امری است که هیچکس آن را رد نمیکند. مردم اعتراض دارند اعتراضشان نیز بحق و درست است؛ لذا باید بهجای برخوردهای قهری و پلیسی با مردم که جز تشدید خشونت حاصلی ندارد با مردم گفتوگو کرد. مردم حق قانونی خود را میخواهند و نسبت به شرایط موجود و معیشت بغرنج و سفره کوچکشان اعتراض دارند این اعتراض لایق شنیدن پاسخگویی و اقناع است نه برخورد فیزیکی و گاز اشکآور. شدت عمل را باید فقط برای کسانی به کار برد که با رخنه در صفوف مردم، اعتراض بحق مردم را به انحراف میکشانند و اهداف خود را دنبال میکنند.
* از ایلام تا تهران
اعتراضات اخیر که از بازار تهران آغاز شده و کمکم به شهرهای دیگر کشیده شد، در برخی شهرها چندان نیز مسالمتآمیز نبوده و طبق اخبار رسانهها جانباختن یا مجروحشدن برخی از مردم بودهایم که این مساله نیاز به پیگیری سریع و فوقالعاده دارد که چرا باید در یک تجمع اعتراضی نسبت به شرایط اقتصادی چنین اتفاقات تلخی رخ بدهد. «ملکشاهی» ایلام اولین شهری بود که این اتفاق در آن رخ داد و باعث شد جامعه نسبت به این اتفاقات واکنش نشان دهد. چنانکه بسیاری خواستار مداخله دولت درخصوص حوادث این شهر شدند. البته که شامگاه دوشنبه ۱۵ دی رئیسجمهور خواستار بررسی سریع ناآرامیهای ملکشاهی ایلام شد و به وزیر کشور دستور داد تیم ویژهای برای بررسی همهجانبه ابعاد این حادثه تشکیل دهد. مهمتر از آن پزشکیان خواستار شفافسازی و بیان دقیق واقعیتها شد. اما قضیه جایی ابعاد پیدا کرد که در میانه همین اعتراضات خبرهایی در خصوص ورود نیروهای امنیتی و انتظامی به مراکز بهداشتی و درمانی منتشر شد که با واکنشهای بسیاری مواجه گردید. جاییکه حضور معترضان و نیروهای امنیتی در راهروهای بیمارستان برای انتقال اجباری مجروحان و پیکر جانباختگان، نه تنها با مقاومت کادردرمان روبهرو شد، بلکه استقلال حرفهای پزشکان را در تعیین سرنوشت بیمار به چالش کشید. این نقض حقوق بیماری است که برای دریافت خدمات به مرکز درمانی مراجعه کرده و طبق قوانین هرگونه دخالت در روند درمان که منجر به مخاطرهافتادن جان بیمار شود، ذیل عناوین مجرمانه قرار میگیرد. اما در بیمارستان امام خمینی (ره) ملکشاهی نه تنها با معترضان که با کادردرمان نیز برخورد شد که خود جای تامل دارد. آنطور که رسانهها مطرح کردهاند اتفاق دیگری در بیمارستان سینای تهران نیز رخ داده است و برای متفرقکردن جمعیت معترض از گاز اشکآور استفاده شده است. البته دانشگاه علوم پزشکی تهران پرتاب عمدی گاز اشکآور به داخل بیمارستان سینا را تکذیب کرده است.
*عذرخواهی و دلجویی
طبق کنوانسیون ژنو بیمارستانها باید تحت هر شرایطی از هرگونه تعرض مصون بمانند و محیط پیرامون آنها از هرگونه تنش و درگیری دور باشد. حال پرسش اینجا است که چرا باید شرایط و برخوردها به نحوی پیش برود که حریم بیمارستان که به نحوی پناهگاه و محل امن است نیز مورد خدشه و تجاوز قرار بگیرد؟ باید اذعان داشت که این دست اتفاقات بیشتر موجب از دسترفتن اعتماد عمومی و خشم بیشتر در جامعه شده و در نهایت به تقابل میانجامد و باید از این دست اقدامات دوری کرد. کمترین واکنش برخوردکنندگان میتواند عذرخواهی از مردم باشد و اینکه دیگر حریم بیمارستانی را مورد حمله قرار ندهند. چه اینکه در همین خصوص رئیس سازمان نظام پزشکی در نامهای به فرمانده کل نیروی انتظامی کشور خواستار دلجویی از کادر درمان و عدم ورود نهادهای انتظامی به محیطهای بیمارستانی شد. در نامه محمد رئیسزاده خطاب به احمدرضا رادان آمده است: «احتراما همانگونه که مستحضرید متأسفانه گسترش برخی بینظمیها به مراکزدرمانی منجر به بروز درگیری و اختلال در روند خدماترسانی به بیماران گردید. این امر نه تنها آرامش لازمه محیط درمان را برهم میزند، بلکه موجب برخوردهای نامناسب با کادر شریف درمان و ایجاد اخلال جدی در امر حیاتی رسیدگی به مراجعان میشود. بدینوسیله ضمن تقدیر از خدمات فداکارانه پرسنل محترم نیروی انتظامی و تمامی عوامل تأمین امنیت جامعه، استدعا دارم در راستای حفظ حرمت و امنیت بیچون و چرای مراکز درمانی و نیز صیانت از شأن و کرامت کادر سلامت که پیشانی خدمتگزاری به مردم بزرگوار ایران هستند، تمهیدات حفاظتی و نظارتی ویژهای اتخاذ فرمایید تا از ورود حضور و تعقیب افراد غیرمرتبط در مراکز درمانی ممانعت به عمل آید.»
*موضع دولت
برخلاف سایر قوا و نهادها، دولت در مواجهه با اتفاقات ایلام و تهران موضعی فعالانه اتخاذ کرد. چنانکه پس از دستور رئیسجمهور برای پیگیری و تشکیل تیم ویژه برای برررسی همه ابعاد این اتفاقات. معاون اجرایی رئیسجمهور اظهارکرد: رئیسجمهور دستور داده برای اینکه به امنیت ملی خدشهای وارد نشود، برخورد امنیتی با مردم معترض رخ ندهد. محمدجعفر قائمپناه با بیان اینکه دولت اعتراض به گرانی و مسائل صنفی را به رسمیت میشناسد، ادامه داد: درخصوص دستگیرشدگان انشاءا... نهادهای امنیتی در نهایت مهربانی با آنان برخورد خواهند کرد و با آنان که کارهای غیرمعمول نکرده و عامل بیگانه نباشند، با رأفت اسلامی برخورد خواهد شد. وزیر بهداشت نیز گفت: برای حادثه بیمارستان ایلام، هیاتی به این منطقه اعزام شده که گزارش بررسی آنها امروز یا فردا تنظیم خواهد شد. محمدرضا ظفرقندی درباره حوادث بیمارستان سینا، بیان داشت: اطلاعات ما نشان میدهد که داخل بیمارستان سینا گاز اشکآور پرتاب نشده است. هرگونه تعدی به مراکزدرمانی، بیمارستانها، بیماران و آمبولانسها آسیب به سلامت مردم و اموال عمومی است. وظیفه ماست که از کادردرمان و بیماران مراقبت و صیانت کنیم. ما اجازه آسیبدیدن حوزه درمان را در بحرانها نمیدهیم.